Oedeemtherapie is de verzamelnaam voor manuele lymfedrainage, ambulante compressietherapie (zwachtelen) en het aanmeten van therapeutische elastische kousen. Deze behandelingen worden toegepast bij lymfoedeem en lipoedeem en kunnen ook los van elkaar als therapie toegepast worden.

Lymfoedeem (de grootste groep onder de oedeempatienten) ontstaat doordat lymfeknopen of –vaten verwijderd of beschadigd zijn door bijv. operatie en/of bestraling van borst of prostaat. Hierdoor ontstaat er een vochtophoping in arm of been. Deze vochtophoping geeft in de meeste gevallen een zwaar of vermoeid gevoel. Ook kan de patient pijnscheuten ervaren of spanning rond de pols, vingers, enkels, ellebogen of knieën.

Veneus oedeem is een afvoerstoornis die veroorzaakt wordt door een afwijkig in het aderlijke stelsel. Doordat het bloed onvoldoende afgevoerd wordt ontstaat er een vochtophoping. De kuitspieren zijn verantwoordelijk voor het omhoogpompen van het bloed in de benen. In het geval van een veneus oedeem sluiten de kleppen in de aderen niet goed en kan bloed terug naar beneden stromen. De druk in de aderen en haarvaten neemt toe en zo worden de aderen verwijd.

Lipoedeem is eveneens een vochtophoping maar dan in combinatie met vet. Dit is een pijnlijke chronische ziekte waarbij de aanmaak van vetweefsel is verstoord en het lymfesysteem (een fijn netwerk van lymfevaten net onder het huidoppervlak)het lymfevocht onvoldoende afvoert. Dit veroorzaakt een onderhuidse ophoping van vet en vocht. Deze aandoening ontwikkeld zich meestal symmetrisch op de heupen, bovenbenen en knieën.
Manuele lymfedrainage
Met manuele lymfedrainage stimuleert de huidtherapeut de afvoer van het weefselvocht via het lymfesysteem. Verschillende oedeemgrepen zorgen voor een zacht pompende beweging die het lymfesysteem activeren en het vocht afvoeren. Tevens worden er ook vaak fibrosegrepen toegepast. Dit wordt gedaan als het weefsel verhard is (fibrose).

Ambulante compressietherapie (zwachtelen)
Met behulp van zwachtelmateriaal wordt het vocht in de ledematen tot een minimum teruggebracht. Deze behandeling is een onderdeel van oedeemtherapie en zal in de meeste gevallen icm manuele lymfedrainage toegepast worden.

Therapeutische elastische kousen
Als de arm of been na het zwachtelen oedeemvrij is/zijn zal er een therapeutische elastische kous aangemeten worden. Dit is van belang om de armen of benen oedeemvrij te houden.
Therapeutische elastische kousen kunnen ook een oplossing zijn bij mensen met de volgende aandoeningen:
•    Oedeem  (zoals al eerder vermeld)
•    Trombose
•    Spataders
•    Ulcus cruris (“open been”)
•    Vermoeide benen
•    Zwangerschap
De kousen oefenen druk uit op (delen van) arm of been. Hierdoor kunnen klachten verminderen of kan het resultaat van een behandeling langer vastgehouden worden. Therapeutische kousen kunnen ook preventief gedragen worden, dus om klachten en/of het ontstaan van een aandoening te voorkomen. Bijvoorbeeld bij zittend of staand werk of tijdens reizen waarbij u lang moet stilzitten.